Dinsdag 12 april 2016 heeft de Eerste Kamer unaniem ingestemd met het VN-verdrag voor de rechten van personen met een handicap. Bij de behandeling in de senaat waren veel mensen met een beperking aanwezig. De euforie was groot.

De goedkeuring door de Eerste Kamer was de laatste grote stap op weg naar ratificatie. Eerder dit jaar, in januari, ging de Tweede Kamer al akkoord. Nederland kan nu overgaan tot bekrachtiging van het verdrag. Daarvoor zijn nog een paar formele zaken nodig.

Allerlaatste (formele) stappen
Over de goedkeuringswet kan officieel nog een referendum worden gehouden (als daar 10.000 handtekeningen in acht weken tijd voor worden ingediend). Als dat niet gebeurt, wordt de goedkeuring in het Staatsblad gepubliceerd. De ondertekende ‘Akte van bekrachtiging’ wordt daarna ondertekend door de Koning en minister van Buitenlandse Zaken en tenslotte neergelegd bij de Verenigde Naties. Dertig dagen daarna is het verdrag in werking.

Van Rijn: niet vrijblijvend
De ratificatie van het VN-verdrag schept verplichtingen voor Nederland. Overheden, bedrijven en maatschappelijke organisaties moeten nu gaan werken aan een toegankelijker en inclusievere samenleving. Staatssecretaris Van Rijn onderkende dit ook tijdens het debat in de Eerste Kamer. De verdragsbepalingen noemde hij ‘niet vrijblijvend’.

Nu praktisch handelen
Om de beloften van toegankelijkheid en inclusiviteit te laten uitkomen, is praktisch handelen nodig. Komende tijd moeten de rijksoverheid en gemeenten daadkrachtige plannen van aanpak samenstellen. In die plannen moeten ook de doelen en deadlines duidelijk worden omschreven.

Klacht indienen bij VN-comité?
Nog niet duidelijk is of Nederland ook het zogeheten ‘facultatief protocol’ ondertekent. Hierin is geregeld dat mensen zelf een klacht kunnen indienen bij het VN-comité voor rechten van mensen met een beperking. Dit klachtrecht is bedoeld als extra mogelijkheid om met het VN-verdrag in de hand je recht te halen. Voorwaarde is wel dat alle Nederlandse rechtsmiddelen, zoals de rechter of beroepsinstanties, al zijn geprobeerd. De staatssecretaris geeft vóór de zomer meer duidelijkheid over ondertekening van het facultatief protocol door de regering.